Viktoria Gölü, Afrika'nın
doğusunda Tanzanya, Uganda ve Kenya topraklarında bulunan
Dünya'nın en büyük ikinci tatlı su gölüdür. Afrika'nın en
büyük gölüdür.
Nil Nehrinin başlıca su kaynağını oluşturur. Büyük bölümü
Tanzanya ve Uganda'da kalır; küçük bir bölümü Kenya'ya
taşar. Toplam 68.800 km²'lik bir alanı kaplar. Dünya'daki
tatlı su gölleri arasında Kuzey Amerika'daki Superior
Gölü'nden sonra ikinci sırada yer alır. Kenarları düzgün
olmayan bir dörtgen biçimindedir; batı kesimi dışında
kıyıları derin girintilerle örülüdür. Kuzey-güney
doğrultusunda uzunluğu 337 km'yi bulur; en geniş yeri ise
240 km'dir. Suları, Batı ve Doğu Rift vadileri arasında
uzanan büyük platonun ortasındaki sığ bir çukuru doldurur.
Göldeki 200'den fazla balık türünden ekonomik açıdan en
önemlisi Tilapia'dır. Gölün su toplama alanı 238.900
km²'dir.
Viktorya Gölü'nün haritasıGöl kıyıları birbirinden çok
farklı özellikler gösterir. Güneybatı kıyısının hemen
gerisinde 90 metreye varan uçurumlar yükselir. Bu uçurumlar
batı kıyısında yerini Kagera Irmağının deltasını oluşturan,
papirüs ve bölgeye özgü dikenli ağaçlarla kaplı bataklıklara
bırakır. Derin girintilerle oyulmuş kuzey kıyısı ise düz ve
çıplaktır. Kuzeydoğu kıyısında ortalama 25 km genişliğinde
bir koy 64 km kadar Kenya içlerine sokulur.
Uganda'nın Kampala ve Entebbe kentleri gölün kuzey kıyısında
kuruludur. Gölün güneydoğu köşesinde Speke, güneybatı
köşesinde ise Emin Paşa körfezleri yer alır. Göldeki sayısız
adanın en büyüğü Speke körfezinin kuzeyindeki Ukerewe'dir.
Kuzeybatı köşesinde ise 62 adayla Sese Adaları yer alır.
Gölü besleyen ırmakların en büyüğü ve en önemlisi olan
Kagera 1° güney enleminin hemen kuzeyinde, batıdan göle
dökülür. Gölün batıdan aldığı öteki ırmaklardan yalnızca
Kagera'nın kuzeyindeki Katonga önemli su taşır. Gölün tek
gideğeni ise kuzey kıyısındaki Viktorya Nili'dir.
Nil'in kaynağını arayan Avrupalılardan İngiliz kaşif John
Hanning Speke, 1858'de gölü gördü ve daha önce Araplarca
Ukereve olarak bilinen göle İngiltere kraliçesinin onuruna
Viktorya adını verdi. Gölün ayrıntılı araştırmasını 1901'de
Sir William Garstin gerçekleştirdi.


