| |
Yayla, (Plato) yüksek yerlerdeki derin akarsu vadileriyle yarılmış
düzlükler halinde bir coğrafî yeryüzü şekli. Yükseklikleri beş yüz
metreden birkaç bin metreye kadar çıkabilir. Mesela Türkiye'deki
Erzurum-Kars yaylasının yüksekliği 2000 metre civarında (1800 m)
olmasına rağmen Orta Asya'da bulunan Pamir Yaylasının yüksekliği 4000 m
civarındadır.
Tibet platosu
dünyanın en yüksek ve en geniş saha kaplayan
platosudur.
Yaylayı
parçalayarak bir ağ gibi saran akarsu
vadileri arasında kalan düz veya az eğimli yayla parçaları,
vadilerin derinleşerek ve yayılarak genişlemesiyle daralır ve
yayla dağlık-tepelik bir şekil alır.
Yaylaların meydana gelişleri değişik şekillerde olur. Bazı
yaylalar, volkanlardan püsküren lavların meydana getirdiği
tabakaların akarsular tarafından yarılmasıyla ortaya çıkar. Bu
tip yaylalara Kuzey Amerika'da rastlanır. Diğer bir şekil ise
aşınma neticesinde deniz seviyesine kadar alçalan düzlüklerin
jeolojik hareketlerle tekrar yükselerek akarsular tarafından
yarılmasıdır. Bazıları ise dağlar arasında meydana gelmiş olan
geniş yatay düzlüklerin yine akarsu vadilerince yarılarak
parçalanmasıyla ortaya çıkar. |
|
|
Yayla ve Platolar
Yayla,coğrafik bir yüzey şekli olması yanında memleketimizde değişik
manalarda da kullanılır. Mesela yazın hayvan otlatmak için çıkılan
dağlık ve ormanlık bölgelerdeki yüksek, düz, otluk yerlere yayla dendiği
gibi; dinlenme, tatil yapma gayesiyle çıkılan yüksek yerlere, hatta
şehir gibi yerleşim yerlerindeki yüksek kısımlarda bulunan mahallelere
bile yayla adı verilir. Şehir ve köylere göre daha serin ve yağışlı olan
bu tip yaylalar hayvancılığın gelişmesinde büyük fayda sağladığı gibi,
bu yerlerde yaşayan ahaliye ekonomik destek de sağlar. Memleketimizde
sayılamayacak kadar çok olan bu yaylaların dinlenme, turizm gayesiyle
kullanılan ve mahalle niteliğinde olanları turizm tatil köyleri haline
gelmekte hatta geçici yerleşim yeri olmaktan çıkıp daimi ikametgah
yerleri olmaktadır.
Meşhur
Yaylalar ve
Platolar
Türkiye'nin hemen hemen bütün bölgelerinde yaylalara rastlamak
mümkündür. Giresun-Akçalı köyü Tarsus-Namrun,Ardahan-Bülbülen,Posof-Urema,
İskenderun-Soğukoluk ve Belen, Kemaliye-Sarıçiçek ve Munzur, Artvin-Kafkasör,
Ordu-Çambaşı, Kaş-Gömbe, Mersin-Fındıklıpınar, Kadirli-Maksutoğlu,
Cardak, Gürlevik Muğla-Karabağ, Giresun-Kümbet, Gümüşhane-Kadırga meşhur
yaylalarındandır.
|
|
